عزیزدل

بيا ساقي آن مي كه حال آورد

                                            كرامت  فزايد  كمال  آورد

  به من ده كه بس بيدل افتاده ام

                                            وزين هردو بيحاصل افتاده ام

 بيا ساقي آن مي كه عكسش ز جام

                                             به  كيخسرو و جم فرستد پيام

 بده  تا  بگويم  به  آواز  ني

                                            كه جشيد كي بود و كاووس كي

 دم از سير اين دير ديرينه زن

                                              صلائي به شاهان پيشينه زن

 همان منزل است اين جهان خراب

                                              كه  ديدست  ايوان  افراسياب 

 كجا راي پيران لشكر كشش

                                             كجا شيده آن ترك خنجر كشش

  نه تنها شد ايوان قصرش به باد

                                           كه كس دخمه نيزش ندارد به ياد

 همان منزل است اين بيابان دور

                                            كه گم شد درو لشكر سلم و تور

 بده ساقي آن مي كه عكسش ز جام

                                           به كيخسرو و جم  فرستد  پيام

چه خوش گفت جمشيد با تاج گنج

                                          كه يك جو نيرزد  سراي  سپنج

 بيا ساقي آن بكر مستور مست

                                             كه اندر خرابات دارد نشست

 به من ده كه بد نام خواهم شدن

                                           خراب مي  و جام  خواهم شدن

 بيا  ساقي  آن  آب انديشه  سوز

                                         كه گر شير نوشد شود بيشه سوز

 بده  تا  روم  بر  فلك  شير  گير

                                          بهم  بر زنم  دام  اين  گرگ  پير

 ميم ده مگر گردم از عيب  پاك

                                          برآرم زعشرت سري زين مغاك

 مرا با عدو عاقبت فرصت است

                                            كه از آسمان مژده نصرت است

 مغني  نواي  طرب  ساز  كن

                                             به  قول و غزل  قصه آغاز كن

 كه بار غمم بر زمين دوخت پاي

                                             بضرب  اصولم  بر آور زجاي

نسیم خیال را 

 و غوغای همیشه را 

 با گوهر شب چراغ  

و نسیم یاس را   

عاشقانه

با برگ سبز پیوند زد م  

آه، غریبه شدم . 

طبیعت وحشی را 

غمگنانه 

 با ترانه تنهایی  

   و بعد 

 به آسمان مینگرم  

دل تنگی هایم بیشتر میشود  

آه،تنها شدم.

پشت این دو مفهوم، بزرگترین منابع تضاد در دنیا خوابیده است. کدام بهتر است؟ اینکه بالا را بخواهید و به آن نرسید یا متوسط را هدف قرار دهید و به آن دست پیدا کنید؟ خوب بودن بهتر است یا متوسط بودن؟ خوشبین بودن بهتر است یا بدبین بودن؟ هرکدام از این دو مفهوم، هزاران زیرشاخه دارند و نمی توان ثابت کرد که یکی از این مفاهیم در همه زیرشاخه هایش بهتر از دیگری است. اما ایدآلیسم و رئالیسم واقعاً چه هستند و چه اهمیتی دارند؟

مفهوم این دو کلمه تقریباً واضح است اما برای وضوح بیشتر در اینجا به تعریفی از هرکدام می پردازیم. ایدآلیسم، طبق لغت نامه هریتیج (Heritage) زبان انگلیسی، یعنی، "عمل تصور کردن مسائل در شکل ایدآل و آرمانی آن." به زبان ساده تر یعنی کمال گرایی.  در ظاهر شاید خوب به نظر برسد اما همه اینها، یکی از پایه ای ترین ویژگی های انسانی را زیر سوال می برد، ویژگی که بین همه فرهنگ ها، زبانها، و نژادها مشترک است: نقص. انسان بودن یعنی ناقص بودن. به همین دلیل اهداف و آرزوهای افراد ایدآلیست معمولاً یا با شکست مواجه می شود و یا کمتر از آنچه که می خواهند را به دست می آورند.

از طرف دیگر، رئالیسم یعنی "میل به حقیقت واقعی و عمل گرایی" یعنی زندگی را همانطور که هست بپذیریم و روش عملی برخورد با آن را به کار گیریم. این مفهوم هم از بیرون خوب به نظر می رسد ولی اشکالاتی دارد. دنبال متوسط بودن هم با قدرت و توانایی انسان هماهنگی ندارد. فقط به این دلیل که انسان کامل نیست، نمی توان گفت که قادر نیست گاه گاهی به بهترین ها دست یابد.

هر دوی این مفاهیم جنبه های مثبتی هم دارند. ایدآلیست بودن یعنی دست برای گرفتن ستاره ها دراز کردن. اما، ایدآلیست ها معمولاً در رویاهایشان گم می شوند و دنیای واقعی اطرافشان را فراموش می کنند. و درنتیجه نمی توانند به آن دست پیدا کنند. رئالیست ها هم از طرف دیگر خود را وقف واقعیت کرده اند و درنتیجه آمادگی بهتری برای آن دارند. اما، چون خیلی روی آن تمرکز دارند، معمولاً خیلی کمتر از قدرت و توانشان می خواهند و فقط برای گرفتن چیزی دست دراز می کنند که صد در صد مطمئن باشند به آن دست پیدا می کنند.

عاشق ترین و تنها  

در غوغای پنهان  

با رؤیای شبانه 

شعر زندگی را سروده ام. 

دل نوشته هایم  

اما

 شادمانی بی سبب شدند. 

در خواب و در رؤیا  

بی تو و با تو   

معنای عشق را از یاد نبرده ام. 

 رؤیای من عشق من بود 

و  رقص گلها حیرت انگیز

 بایسته هایم  

اما  

در زیر باران سبز نمناک شدند. 

عطر خا طرات تنهایی 

 و غروب عشق  

  با هم تا همیشه 

در زمزمه های آب نقش بسته اند

و من در درون فریاد میزنم  

آوار زندگی را

تا پیش خیال چشم همه چیز سبزتر  شود 

  تا بار دیگر عنصر مهربانی دلپذیرتر شود.

 موج زندگی 

 در زلالی چشمهایت ریخت 

 غمی دلم را فشرد .

 خاطرات بارانی  

در غمکده  

ساده و عاشقانه  

در جزر و مد زندگی 

شاید آرام بگیرند. 

 قلب شکسته من 

 در سرمای درون 

 لحظاتی از بودن را  

با من قسمت میکند.

 کیماگر وحشی من  

از عشق تا شکست با من بگو 

راز جاودانه بودن را 

احوال من از ابر درون گریان است.

فرياد
با صداي محمد‌رضا شجريان، حسين عليزاده - کيهان کلهر - همايون شجريان، بر روی کلامي از اخوان ثالث

خانه‌ام آتش گرفته‌ست، آتشي جانسوز.
هر طرف ميسوزد اين آتش،
پرده‌ها و فرش‌ها را، تارشان با پود.
من به هر سو ميدوم گريان،
در لهيب آتش پر دود؛

و زميان خنده‌هايم، تلخ،
و خروش گريه‌ام، ناشاد،
از درون خستهء سوزان،
مي كنم فرياد، اي فرياد! اي فرياد!

خانه‌ام آتش گرفته‌ست، آتشي بيرحم.
همچنان ميسوزد اين آتش،
نقش‌هائي را كه من بستم بخون دل،
بر سر و چشم در و ديوار،
در شب رسواي بي ساحل.

واي بر من، سوزد و سوزد
غنچه‌هائي را كه پروردم به دشواري.
در دهان گود گلدانها،
روزهاي سخت بيماري.

از فراز بامهاشان، شاد،
دشمنانم موذيانه خنده‌هاي فتحشان بر لب،
بر من آتش بجان ناظر.
در پناه اين مشبك شب.
من بهر سو ميدوم، گريان از اين بيداد.
مي‌كنم فرياد، اي فرياد! اي فرياد!

واي بر من، همچنان ميسوزد اين آتش
آنچه دارم يادگار و دفتر و ديوان؛
و آنچه دارد منظر و ايوان.
من بدستان پر از تاول
اينطرف را ميكنم خاموش،
وز لهيب آن روم از هوش؛
زآن دگر سو شعله برخيزد، بگردش دود.
تا سحرگاهان، كه ميداند، كه بود من شود نابود.
خفته‌اند اين مهربان همسايگانم شاد در بستر،
صبح از من مانده بر جا مشت خاكستر؛
واي، آيا هيچ سر بر ميكنند از خواب،
مهربان همسايگانم از پي امداد؟
سوزدم اين آتش بيدادگر بنياد.
مي‌كنم فرياد، اي فرياد! اي فرياد!